Farewell to the sea

DAY 13, PART 3/4: Montenegro
Romania-Bulgaria-Greece-Macedonia-Albania-Montenegro with Aventura Maramures

il. 1 Last look at Montenegro sea

The beaches in this part of the country are not particularly attractive. To enter the water you have to go directly from rocks or from concrete platforms with stairs. This can be an obstacle for people who feel insecure in the water, have difficulty with mobility or for families with small children.

Upon reflection we choose a rocky descent to the sea to to cool off a bit in the water before entering in the central part of the country. (il. 2)

il. 2 Two octopus in the water

Plaże w tej części kraju nie są szczególnie atrakcyjne. Do wody schodzi się bezpośrednio ze skał lub z betonowych podestów po schodach. Może to stanowić przeszkodę dla osób, które niepewnie czują się w wodzie, mają trudności z poruszaniem się lub dla rodzin z małymi dziećmi.

My po zastanowieniu wybieramy skaliste zejście do morza, by przed wjechaniem w głąb kraju, jeszcze raz schłodzić się trochę w wodzie. (il. 2)

il. 3 Wanderer above the Sea of Fog. Inspired by Caspar Friedrich.

After a swim we head towards Nikšić, near which we find a small, but very bushy glade in the forest. Although there is little space for tents, then at least no shortage of wood for Pieczonki.

Po kąpieli kierujemy się w stronę Nikšić, powyżej którego znajdujemy małą, za to wybitnie zakrzaczoną polankę w środku lasu. Choć na namioty miejsca mało, to przynajmniej nie brakuje nam drewna na pieczonki.

il. 4 Our basecamp at morning. Bushes everywhere.

Fast view of Budva

DAY 13, PART 2/4: Montenegro
Romania-Bulgaria-Greece-Macedonia-Albania-Montenegro with Aventura Maramures

il. 1 Mosaic

The second stop is Budva (one of the most Montenegro tourist destinations). Origins of the town are date back to the fifth century BC. The medieval old town delights the eye, impresses with its aromas and flavor. Is full of boutiques, souvenir shops, restaurants and cafés.
In 1979. a powerful earthquake destroyed most of the historic buildings, but now they are restored.

Drugi przystanek to Budva (jedna z bardziej turystycznych miejscowości Czarnogóry). Miasto, którego początki plasują się jeszcze przed naszą erą, gdyż piersi osadnicy zamieszkali tu w V w. pn.n.e. Średniowieczne stare miasto cieszy oko i podniebienie, przepełnione jest bowiem butikami, sklepami z pamiątkami, restauracjami i kawiarniami. Choć w 1979 r. miało tu miejsce potężne trzęsienie ziemi, które zniszczyło większość zabytkowych kamienic, do dnia dzisiejszego udało się je odrestaurować.


il. 2-4 The Old Town

Exploring the old town you can also visit the citadel (its origins date back to the first Greek settlers), the city walls and several charming churches.
Apparently in Budva social life and nightlife thrives in comparison to other cities of Montenegro. The promenade along the sea hosts open-air disco and in the evening turns into a consumerist jarmark overflowing life until the morning. But we was not given the check it, because of our busy schedule.

W obrębie starego miasta zwiedzić można także cytadelę (jej początki sięgają czasów pierwszych osadników greckich), która obejmuje także część murów miejskich oraz kilka urokliwych kościółków.
Podobno w Budvie życie towarzyskie i nocne kwitnie najbardziej spośród miast Czarnogóry, a deptak wzdłuż morza, przy którym mieszczą się dyskoteki pod gołym niebem, wieczorem zamienia się w konsumpcjonistyczny jarmark i kipi życiem aż do rana. Nam jednak nie było dane tego sprawdzić, gdyż napięty plan dnia, pilił nas w dalszą drogę.

il. 5-6 Charming accents

Lake Skadar in the main role

DAY 12, PART 2/2: Montenegro
Romania-Bulgaria-Greece-Macedonia-Albania-Montenegro with Aventura Maramures

Il. 1 village by the lake Skadar

Il. 2 The lost land

Montenegro welcomes us with unripe pomegranates (il. 3), beautiful towns and extremely attractive cows (il. 4). After a small adventures we find the path that leads us along the shores of Lake Skadar. On the way we give cunning crone two cigarettes (rather than four, which she pretentious demands of us), and we find the tree with hairy pears - which, to be honest, don't taste good.

Czarnogóra wita nas niedojrzałymi granatami (il. 3), pięknymi miasteczkami oraz nad wyraz atrakcyjnymi krowami (il. 4). Po małych perypetiach odnajdujemy drogę, która prowadzi nas wzdłuż brzegu jeziora Szkoderskiego. Na trasie obdarowujemy chytrą babę dwoma papierosami (nie zaś czterema, których pretensjonalnie od nas żąda) i znajdujemy drzewo z włochatymi gruszkami, które mówiąc szczerze, nie smakują najlepiej.


Il. 3 In the Polish language grenade and pomegranate is the same word.
Illustration by Zuzanna Wilczynska

Il. 4 Why did the cow cross the road? 

- To get to the udder side. Ha ha ha...

More jokes about cows: jokes4us
Illustration by Zuzanna Wilczynska

After a lot of pictures and a stunning views, faster than we want to, the evening comes. Our car battery shows signs of a lack of charging. We arrive at the village of Virpazar and from there we go by over 4 km long tunnel (Sozina) to the coast. In Sutomore, on our map is marked a campsite, but it turns out to be a false trail. We head towards the Bar, which is a larger town. We hope that there we will find a camping.

Dużo zdjęć i dużo zachwycających widoków za nami. Szybciej niż byśmy sobie tego życzyli nastaje wieczór, a nasz akumulator wykazuje oznaki braku ładowania. Dojeżdżamy do miejscowości Virpazar i stamtąd kierujemy się ponad 4 km długości tunelem Sozina na wybrzeże. W Sutomore na naszej mapie jest zaznaczone pole namiotowe, ale okazuje się to fałszywym śladem, więc kierujemy się w stronę większego miasta o zacnej nazwie Bar, w nadziei, że tam uda nam się znaleźć miejsce kempingowe.


Il. 5 The islands on Lake Skadar

Il. 6 Road along the lake is very winding and dangerous, unfortunately not all travelers are fortunate enough to cross it safely...

Il. 7 Although the shore of the lake looks very tempting from the distance, we can't find any access for swimming. In Montenegro there is no designated beaches near to Skadar lake, in Albania there is only a few.

It's after sunset, but our car is flooded by a glow of light instead of the dark. Crowds of people on the streets, bustling, fun, stores open 24 hours. We feel almost like in Las Vegas. The event is in full swing, but we can't find the campsite. We locate tourist information where a nice lady directs us to Čanj. And rightly so! Because campsite turns out to be extensive and colorful like in a hippie commune. Also the password for WiFi: Love4all fits like a glove. Fortunately accommodating countrymen undertake recharge our battery. We know now, that the alternator is not charging while driving. Finally we can take a warm shower and go sleep.

Jest już po zachodzie słońca, a nasz samochód miast ciemności zalewa blask świateł. Tłumy ludzi na ulicach, gwar, zabawa, sklepy czynne 24h. Czujemy się niczym w Las Vegas. Impreza trwa w najlepsze, ale kempingu brak. Namierzamy zamykający się właśnie punkt informacji turystycznej skąd miła Pani kieruje nas do Čanj. I słusznie! Bo pole namiotowe okazuje się rozległe i kolorowe rodem z jakiejś hipisowskiej komuny, do której hasło do WiFi: Love4all pasuje jak ulał. Na szczęście uczynni rodacy zobowiązują się naładować nasz akumulator, który jak już wiemy, na skutek awarii alternatora, się nie ładuje podczas jazdy. Nareszcie czeka nas ciepły prysznic i upragniony sen.

In the bosom of nature and heat of history

DAY 12, PART 1/2: Albania/Montenegro
Romania-Bulgaria-Greece-Macedonia-Albania-Montenegro with Aventura Maramures

Il. 1  Lazy sunrise on an empty beach at our disposal

Il. 2 Waking up on the beach

After waking up with sand in our hair (il. 2) we start collective drowning in the sea. Than we head for Krujë (name probably taken from the Albanian word krua - source), whith probably the largest handicraft bazaar (il. 3) in this area. Stripping tradeswomen we get onto the Skanderbeg Castle  (il. 4-5) where is located a museum to his memory. The entrance fee is paid, but we think that it is worth to go inside, especially with a guide (website is only in Albanian language: muzeumetkruje.gov.al, but the guides speak different languages, including English).

Pobudka z piaskiem we włosach (il. 2) zakończyła się zbiorowym topieniem w morzu. Kierujemy się do Krujë (nazwa prawdopodobnie zaczerpnięta z albańskiego słowa krua - źródło), mieszczącego ponoć największy bazar rękodzielniczy (il. 3) w okolicy i... nie tylko. Odpędzając się od przekupek przedostajemy się pod Zamek Skanderbega (il. 4-5) oraz mieszczące się w nim muzeum ku jego pamięci. Wstęp jest płatny, ale uważamy, że warto wejść do środka, szczególnie razem z przewodnikiem (strona internetowa tylko po albańsku: muzeumetkruje.gov.al, ale przewodnicy mówią różnymi językami, także po polsku).

Il. 3 Handicraft bazaar

Il. 4-5 Skanderbeg castle

Now maybe a few words about the man who is considered the greatest national hero of Albania. Skanderbeg (b. Gjergj Kastrioti Skënderbeu) was born at the beginning of the fifteenth century, in the family of one of the most influential landowners. When he was less than 30 years old, his homeland was invaded by the Turks, and he was drafted into the hostile army. Very physically fit and smart, he fought in many battles and earned the title of Bey (originally beg, turkish: bey - chief). In 1443 during the Turkish invasion of Hungary, he defected with other Albanians and taking over the command of them, returned to Krujë. He bounced castle which once belonged to his father and initiate an armed uprising that spread throughout the country. Although the size of his army was much smaller than the Turkish, he not allowed to fall Krujë and led a guerrilla war against the enemy. In 1468 Skanderbeg fell ill with malaria and died. The castle capitulated 10 years after his death, and after a further two years, Turkey again took control of the entire Albania, removing the country from the map of the world for over 400 years.

Teraz może słów kilka o człowieku, który uważany jest za największego bohatera narodowego Albanii. Skanderbeg (własc. Gjergj Kastrioti Skënderbeu) urodził się na początku XV w. w rodzinie jednego z najbardziej wpływowych obszarników ziemskich. Miał niespełna 30 lat, gdy jego ojczyzna została napadnięta przez Turków, on zaś, został wcielony do wrogiego wojska. Bardzo sprawny fizycznie i inteligentny, walczył w wielu bitwach, aż zasłużył sobie na tytuł beja (pierwotnie beg; z tur. bey – wódz). W 1443 r. podczas tureckiego najazdu na Węgry, zdezerterował razem z innymi albańczykami i przejąwszy nad nimi dowództwo powrócił do Krujë. Odbił zamek należący niegdyś do jego ojca i zapoczątkował powstanie, które rozprzestrzeniło się na cały kraj. Choć liczebność podlegającej mu armii była znacznie mniejsza niż Tureckie możliwości, nie dopuścił do upadku Krujë i prowadził z wrogiem wojnę partyzancką, której sprzyjało górzyste ukształtowanie terenu Albanii. 1468 Skanderbeg zachorował na malarię i zmarł. Zamek skapitulował dopiero w 10 lat po jego śmierci, a po kolejnych dwóch latach Turcja ponownie przejęła panowanie nad całą Albanią, usuwając ten kraj z mapy świata na ponad 400 lat.

Il. 6 Sculpture of Skanderbeg and his army located in the museum

Tired of the heat and hunger, we are looking for something attractive to eat. Our attention is drawn by Burek (also known as: byrek, börek, boereg, piroq). We decide to try the cheese and meat versions. We can recommend both.

Znużeni upałem i głodem, zjeżdżamy z podzamcza w poszukiwaniu jakiejś strawy. Uwagę naszą przyciąga Burek (znany również jako: byrek, börek, boereg, piroq). Decydujemy się na wersję serową i mięsną (całość trochę kojarzy się nam z cebularzem, choć tutaj mamy do czynienia z ciastem francuskim, nie zaś drożdżowym). 

Il. 7 Burek

source: newyork.seriouseats.com

After filling our stomachs and emptying bladders ,we head towards Montenegro. At the border crossing uncomfortably long queue is waiting for us. During more than hour waiting at the border (in the heat of more than 40° C), wheedlers  are knocking the car windows non-stop asking for a money (it's hard to hard to call it: begging). Finally comes our turn and we can cross the border.

Napełniwszy żołądki i opróżniwszy pęcherze kierujemy się w kierunku Czarnogóry. Na przejściu granicznym czeka na nas nieprzyjemnie długa kolejka. W trakacie ponad godzinnego czekania na granicy (w upale przekraczającym 40 C), co chwila pukają nam do szyb wyłudzacze pieniądzy (żebraniem ciężko to nazwać). T. postanawia zmierzyć się na głosy z napastliwym aż do granic nieprzyzwoitości, młodym cyganem, aż ten daje za wygraną. Wreszcie nadchodzi nasza kolej i możemy przekroczyć granicę.

c.d.n.

The little bear and a fiery sunset

DAY 11, PART: 2/2: Albania
Romania-Bulgaria-Greece-Macedonia-Albania-Montenegro with Aventura Maramures


Il. 1 Little bear seen in Durres

We leave Berat and drive to Durrës, the second largest city in Albania (in the years 1913 to 1920 it was the capital of Albania), which offers to visitors the warm Adriatic sea and fine sand. Because the high season and crowds of people, is not something we particularly are looking for, we decide to spend here just as much time as necessary. Looking for a supermarket, we pass the bear on a leash (?!), which arouses both enchantment and compassion (Fig. 1, but have not managed to take pictures).

Opuszczamy Berat i zmierzamy do Durrës, drugiego co to wielkości miasta w Albanii (w latach 1913-1920 było stolicą), które oferuje turystom ciepłe adriatyckie morze i drobny piasek. Ponieważ pełnia sezonu i tłumy ludzi, to nie jest coś, czego szczególnie poszukujemy podczas wyjazdu, postanawiamy spędzić w mieście tylko tyle czasu ile to konieczne. Szukając supermarketu, mijamy prowadzonego na sznurku niedźwiadka, który wzbudza w nas zarówno zachwyt jak i współczucie (il. 1, niestety nie zdążyliśmy zrobić zdjęcia).

Il. 2-3 Remains of fortifications

Part of the team goes out to explore the remains of fortifications built at the turn of 5th and 6th century byy the Byzantine Emperor Anastasius I (il. 2-3), and the Roman amphitheater (the largest in the balkans) from the beginning of the 2nd century. The rest of the team, unfortunately, forced to official duties, is looking for a cafe with internet access (in Durrës, fortunately, is not that hard to find) to fulfills their employee duties.

For a night we are looking for less tourist and crowded location. Using the backroads we pulled up on the beach far away from any buildings.  It almost completely deserted with the advent of dusk. Today we sleep under the open sky with the light of stars, lulled to sleep by the sounds of waves.

Część ekipy udaje się na zwiedzanie pozostałości murów obronnych wybudowanych na przełomie V i VI w. przez cesarza bizantyjskiego Anastazjusza I (il 2-3) oraz rzymski amfiteatr (największy na bałkanach) z początku II wieku. Reszta drużyny niestety naglona obowiązkami służbowymi, poszukuje kawiarni z dostępem do internetu (w Durrës na szczęście nie jest to takie trudne) i wypełnia swoje pracownicze powinności.

Na nocleg szukamy mniej turystycznego i tłocznego miejsca. Bocznymi drogami zajeżdżamy nad oddaloną od zabudowań plażę, która wraz z nastaniem zmierzchu niemal całkowicie pustoszeje. Dzisiaj śpimy pod gołym niebiem, przy blasku gwiazd, kołysani do snu szumem morskich fal.

Il. 10 Bay over which we spent the night

Il. 11 Sunset

The Transalpina road and the river laundry

DAY 4: Romania
Romania-Bulgaria-Greece-Macedonia-Albania-Montenegro with Aventura Maramures

M. and O. didn't get enough sleep because of a squirming kitten (fortunately for poop it got out of the tent!). We tried to sell Hesus to the shepherds and gypsies passing next to our camp, but with no effect. We've returned to the village we passed yesterday, but the interest was none. Deprived of other possibilities (we planned to visit a number of countries with more or less favorable border crossing, that's why we couldn't get Hesus with us) We slide kitty under the fence into the property, where we saw a teenage girl earlier. We were hoping that she'll take care of him and won't eat it.

M. i O. nie wyspali się z powodu wiercącego się kociaka (na szczęście na kupkę wyszedł z namiotu!). Próbowaliśmy wciasnąć Hesusa przechodzącym obok naszego obozowiska pasterzom i cyganom, ale bezskutecznie. Zjechaliśmy do miasteczka poniżej, ale tam też nie było najmniejszego zainteresowania. Pozbawieni innych możliwości (ponieważ planowaliśmy jeszcze wielokrotnie mijać bardziej lub mniej przychylne przejścia graniczne podczas tego wyjazdu nie mogliśmy zabrać Hesusa ze sobą) przecisnęliśmy kocurka pod bramą na teren posesji, przy której widzieliśmy wcześniej nastoletnią dziewczynkę z nadzieją, że się nim zaopiekuje i go nie zje.



Il. 1-2 Setting up the camp in the evening we did not expect such a beautiful morning views!

Il. 3 El Hesusito

Il. 4

Il. 5-9 Wracamy na właściwy trakt, by móc podziwiać wiadoki na Transalpinie.

We are going to south in the direction of Bulgaria. Second breakfast we eat at the river bank, where a family do laundry of carpets (il. 10-11). In one of the cities, we pass the gypsy quarter, which, beacuse of its architecture, brings to mind the "China Town" (il. 12) For a camp we try to stop before sunset. In Radavan we turn to Fantanale towards the lake visible on the map, which is really tempting us (il. 13,15). Unfortunately, the reality turns out different from what we imagine. We are greeted by the stench, dozens of dead fish and birds that feed on them (il. 14). Maybe the reason is temperature which deprives the water of oxygen? We don't know, but the view of many anglers surprises us. Time to tactical retreat. In the area we see only a fields and swarms of mosquitoes. Finally, we find a glade, where we can make a camp.
For evening meal we have: Pieczonki (traditional dish from area of Jura Krakowsko-Częstochowska which was bring to Poland by Tatars. We prepare it with variety of vegetables and meats baked in a cast iron kettle over a fire. For some of us it was iron kettle debut.


Cały czas kierujemy się na południe w stronę Bułgarii. Drugie śniadanie zjadamy nad rzeką, gdzie akurat odbywa się rodzinne pranie dywanów (il. 10-11). W jednym z mijanych miast przejeżdżamy przez cygańską dzielnicę, która ze względu na swoją architekturę, przywodzi nam na myśl "china town" (il. 12 ) Na biwak staramy się zajechać jeszcze po widoku. W Radavanie skręcamy na Fantanale w kierunku kuszącego nas z mapy jeziora (il. 13,15). Niestety rzeczywistość jak zwykla okazuje się różna od naszych wyobrażeń. Wita nas smród, dziesiątki martwych ryb i żerujące na nich ptactwo (il 14). Czy przyczyną może być przyducha? Tego nie wiemy, ale widok licznych wędkarzy trochę nas zaskakuje. Zarządzamy odwrót. W okolicy tylko pola i chmary komarów. Wreszcie znajdujemy polankę, na której zakładamy obóz.
Na kolację pieczonki (dla niewtajemniczonych: http://www.izbaskarbow.pl/tradycyjna-zywnosc/24-tradycyjne-qpieczoneq.html). Dla niektórych z nas to kociołkowy debiut.


Il. 10-11 Pranie w rzece

Il. 12 Gipsy China Town

Il. 13-15 Lake

Traditional Maramures

DAY 2: Romania
Romania-Bulgaria-Greece-Macedonia-Albania-Montenegro with Aventura Maramures

In the morning wakes us (il. 1) beautiful sunshine (il. 2), but it charm unfortunately attenuates light drizzle which appears after a while. Because part of a team feels bit frozen we give up our plans of trekking and decide to explore the region. First stop is the quarry (il. 3). Don't know why, no one wants to buy the substantial, beautiful rocks from Wilcza (il. 4).

Rano budzi nas (il. 1) piękne słońce (il. 2), którego urok po jakimś czasie niestety tłumi lekka mżawka. Jako, że część drużyny czuje się zmarznięta, rezygnujemy z planów trekkingowych i postanawiamy pozwiedzać okolicę. Przystanek pierwszy to kamieniołom (il. 3). Mimo usilnych prób podejmowanych przez Wilczą (il. 4), nikt nie chce zakupić od niej tych pokaźnych, przepięknych głazów.

Il. 1 Aleksandra in her tent

Il. 2 Sunrise

Il. 3 Quarry

Il. 4 Wilcza is trying to sell the stones

The National Geographic Romania travel guide encourages us to visit a museum (which turns out to be closed), a medieval chapel (instead of it, we find a hole in the ground) and the Greek Catholic church (il. 5-6), which is actually very attractive, but even more attractive, seems to us a creature, temporarily living on the frame of the main gate leading to the church interior (il. 7).

Przewodnik po Rumunii z National Geographic zachęca nas do zwiedzenia muzem (okazuje się zamkniete), średniowiecznej kaplicy (zamiast niej odnajdujemy dziurę w ziemii) oraz greckokatolickiego kościoła (il. 5-6), który jest faktycznie bardzo atrakcyjny, a jeszcze atrakcyjniejsze od niego wydaje nam się stworzenie, chwilowo pomieszkujące na ościeżnicy głównych wrót prowadzących do jego wnętrza (il. 7).

Il. 5 Greek Catholic church

Il. 6 Vault of the church

   

Il. 7 Moth - resident of the frame

Looking for a place to set up a camp, we admire the scenery and traditional architecture of Maramures. We stop in a picturesque valley in the municipality of Cavnic. Goats (il. 11) and a wooden alcove with table welcome us. We are preparing the fireplace to taste a traditional Romanian grilled mici (http://en.wikipedia.org/wiki/Mititei), wine and reassuring Palinka.

Podziwiamy maramureskie krajobrazy i tradycyjną architekturę, rozglądając się za miejscem noclegowym. Na biwak zatrzymujemy się w malowniczej dolinie w gminie Cavnic. Witają nas kozy (il. 11) i drewniana altanka ze stołem. Szykujemy ognisko by móc uraczyć się tradycyjnymi rumuńskimi mici (http://en.wikipedia.org/wiki/Mititei) z master grilla, winem i pokrzepiającą palinką.

Il. 8 Nature

Il. 9-10 Traditional architecture

Il. 11 Friendly goats came to say hello